Hátíðarávarp á 80 ára afmæli Hveragerðisbæjar
Kæru bæjarbúar í Hveragerði
Til hamingju með 80 ára afmælisdag Hveragerðisbæjar. Það var á þessum degi, 29. apríl, árið 1946 sem sveitarfélagið Hveragerðishreppur varð formlega til, á fyrsta fundi nýkjörinnar sveitarstjórnar. En Hveragerði hafði fram að þeim tíma tilheyrt Ölfushreppi.
Fyrsta húsið í Hveragerði reis árið 1929 og á næstu árum varð hér til allnokkuð þéttbýli, í miðju Ölfusi. Árið 1945 voru íbúar í Ölfushreppi 810 og þar af 377 hér í Hveragerði. Í þágildandi sveitarstjórnarlögum var ákvæði um að þéttbýli með yfir 300 íbúa gæti stofnað sérstakan hrepp og á þeim tíma var nokkur hópur Hvergerðinga farinn að gæla við þá hugmynd. Einkum vegna þess að íbúum hér þótti hreppsnefnd Ölfuss ekki taka nægilegt tillit til vaxandi þarfa þéttbýlisins, svo sem um vatnsveitu, hitaveitu, gatnagerð og frárennslismál svo eitthvað sé nefnt.
Á íbúafundi árið 1945 var hagsmunafélagið Hreyfingin stofnað en þar voru öflugir hugsjónamenn í fararbroddi. Má þar nefna Ingimar Sigurðsson garðyrkjubónda í Fagrahvammi, Herbert Jónsson, sem gjarnan var nefndur Herbert bæjarstjóri og Kristmann Guðmundsson rithöfund. Sannkallaðir eldhugar allir sem einn.
Síðar þetta sama ár fór að hitna í kolunum, en fyrirhuguð stækkun þinghúss Ölfuss mætti mikilli andstöðu í Hveragerði. Hreyfingin sendi bréf til hreppsnefndar Ölfushrepps þar sem því var mótmælt að stækka ætti þinghúsið. Nær væri að huga að byggingu nýs barnaskóla og íþróttahúss. Því erindi var alfarið hafnað og afgreitt sem barnalegt uppþot nokkurra æsingamanna.
Þessi viðbrögð hreppsnefndar fóru ekki vel í íbúa í Hveragerði og hugmyndin um að kljúfa sig frá Ölfushreppi fékk aukinn byr í seglin. Í Til að gera langa sögu stutta gengu íbúar Hveragerðis til kosninga um aðskilnað Hveragerðis frá Ölfusi í júlí 1945. 181 íbúi greiddi atkvæði, 95 sögðu já, 85 nei og einn sat hjá.
Þann 28. apríl 1946 fóru síðan fyrstu sveitarstjórnarkosningar hér í Hveragerði fram og eins og áður segir var Hveragerðishreppur formlega stofnaður daginn eftir, á fyrsta fundi hreppsnefndar þann 29. apríl 1946.
Á þessum 80 árum hefur bærinn okkar vaxið og dafnað og íbúafjöldi nær tífaldast. Ég er innilega þakklát fyrir það að hafa lent á þessum stað, þegar foreldrar mínir ákváðu að setjast hér að árið 1995. Mér fannst Hveragerði hálfgerður ævintýraheimur. Minningar eins og að ganga framhjá uppljómuðum gróðurhúsum fullum af jólastjörnunum, Tivolíið, sitja á bás númer tvö í Eden með afa Indriða G. Þórsteinssyni, Einari Hákonar og Braga í Eden þar sem þeir félagar töluðu um pólitík, listir og menningu eða gufustrókar sem stíga upp úr jörðinni í logninu. Fyrir mér er þetta Hveragerði. Listir, menning, blóm, hverir, nýsköpun og fólkið.
Í Hveragerði býr dásamlegt fólk, samfélagið okkar er einstakt og hér höfum við byggt upp gæðaríkt samfélag. Í stefnumótuninni sem við fórum í í upphafi kjörtímabilsins var áhugavert að sjá hvernig sjálfsmynd Hvergerðinga og Hveragerði birtist íbúum. Falin perla - samheldið, friðsælt og barnvænt samfélag - nátúrufegurð er mikil - fallegt bæjarstæði og svona gæti ég áfram talið. Það er einmitt með þeim hætti sem íbúar sjá bæinn okkar og þessari sýn deili ég svo sannarlega.
Kæru Hvergerðingar. Ég hlakka til að sjá Hveragerði halda áfram að blómstra, hér eru svo sannarlega tækifærin til staðar.
Hvergerðingar - til hamingju með daginn!
Sandra Sigurðardóttir,
forseti bæjarstjórnar
