Árshlutauppgjör Hveragerðisbæjar og næstu skref

Árshlutauppgjör Hveragerðisbæjar fyrir fyrstu fimm mánuði ársins var tekið til umfjöllunar í bæjarráði í morgun. Uppgjörið sýnir að sveitarfélagið stendur frammi fyrir áskorunum í rekstri og fjármálum. Tekjur sem byggt var á við gerð fjárhagsáætlunar hafa ekki skilað sér eins og gert var ráð fyrir, á sama tíma og rekstur, afborganir lána og umfangsmiklar framkvæmdir hafa aukið þrýsting á lausafjárstöðu sveitarfélagsins. Við fögnum því að við höfum traustar upplýsingar til þess að taka næstu skref í að styrkja fjárhag Hveragerðisbæjar. Verkefnin fram undan verða áskorun en í þeim felast líka tækifæri.

Uppgjörið er aðgengilegt í fundargerð fundarins og dregur skýrt fram þær áskoranir sem nú þarf að takast á við. Þær eru:

• Daglegur rekstrarkostnaður er hærri en áætlað var, þótt auknar skatttekjur vegna útsvars, fasteignagjalda og annarra framlaga hafi að nokkru leyti vegið upp á móti þeirri þróun.
• Fjárfestingar og framkvæmdir hafa reynst kostnaðarsamari en gert var ráð fyrir í fjárhagsáætlun.
• Tekjur af gatnagerðargjöldum, byggingarréttargjöldum og öðrum uppbyggingarverkefnum hafa reynst mun lægri en gert var ráð fyrir í fjárhagsáætlun.

Við gerð fjárhagsáætlunar fyrir árið 2026 var gert ráð fyrir að um einn milljarður króna myndi skila sér í tekjum tengdum uppbyggingu og framkvæmdum á árinu. Við lok maí höfðu hins vegar aðeins um 17 milljónir króna skilað sér, eða undir 2% af þeirri fjárhæð. Afleiðingin er sú að lausafjárstaða sveitarfélagsins er nú mjög veik. Þótt hluti þessara tekna kunni að skila sér síðar er áskorunin sú að sveitarfélagið þarf að hafa fjármagn til ráðstöfunar núna. Þessar staðreyndir kalla á að við tökum stöðuna föstum tökum og byggjum næstu ákvarðanir á raunhæfu mati og traustum upplýsingum.

Merki um aukinn þrýsting á fjárhag og lausafjárstöðu komu fram fyrr í sumar. Þegar ljóst var að tekjur sem fjárhagsáætlunin byggði að hluta á voru ekki að skila sér með þeim hraða sem gert hafði verið ráð fyrir hófst umfangsmikil vinna við að greina aðstæður, endurmeta forsendur fjárhagsáætlunar og tryggja að sveitarfélagið gæti staðið við skuldbindingar sínar á meðan næstu skref eru mótuð.

Á næstu vikum munum við fara yfir áætlanir sem snúa að fjárfestingum og tekjum sveitarfélagsins. Leggja þarf mat á hvaða verkefni þurfa að halda áfram, hvaða verkefni geta beðið og hvar hægt er að nýta fjármuni betur. Einnig þarf að meta hvar sé hægt að auka tekjur sveitarfélagsins þar sem tækifæri eru til staðar. Í þeirri vinnu verður áhersla á að vernda grunnþjónustu við íbúa og lögbundin verkefni.

Þrátt fyrir krefjandi umhverfi felst í stöðunni tækifæri til að endurskoða verklag, ferla og forgangsraða með meiri festu. Markmiðið er ekki aðeins að takast á við þær áskoranir sem við stöndum frammi fyrir í dag heldur að byggja upp betri og sjálfbærari rekstur til framtíðar.

Við lögðum áherslu á að ljúka nauðsynlegri greiningu áður en dregnar væru opinberar ályktanir um stöðuna. Með árshlutauppgjörinu liggur fyrir skýrari mynd af þeim áskorunum sem sveitarfélagið stendur frammi fyrir og því teljum við mikilvægt að íbúar, starfsfólk og aðrir hagaðilar fái skýrar og reglulegar upplýsingar um framvindu mála. Á næstu mánuðum verður lögð áhersla á opna upplýsingagjöf og samtal, hvort sem er við stjórnendur, starfsfólk eða á íbúafundum þar sem farið verður yfir stöðuna, næstu skref kynnt og spurningum svarað.

Framundan er krefjandi tímabil meðal annars í ljósi þeirrar uppbyggingar sem sveitarfélagið er í. Með skynsamlegum ákvörðunum, góðu samstarfi og skýrri forgangsröðun er ég þó sannfærður um að okkur takist að styrkja fjárhag Hveragerðisbæjar og skapa traustan grunn.

Ingimar Guðmundsson
Bæjarstjóri.